آیا حضرت مهدی(عج) برادر هم داشت؟!
ساعت ٧:٥٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۸ دی ۱۳٩۳ : توسط : شما

دشمنان مهدویت در همه حال و با روش های گوناگون به مبارزه جدی با منجی عالم بشریت پرداخته و در این مسیر از هیچ کوششی فروگذار نکرده اند؛ یکی از این روش ها که چندین سال بعد از شهادت امام یازدهم رُخ نمود، شبهه افکنی در رابطه با داشتن فرزندانی غیر از حضرت مهدی موعود عجّل الله تعالی فرجه الشریف از امام حسن عسکری علیه السلام است؛ این نوشتار در پیِ بررسی و پاسخ گویی به این شبهه می باشد.


سرویس علمی و فرهنگی خبرگزاری «حوزه»، امام یازدهم شیعیان حضرت امام حسن عسکری علیه السّلام در ربیع الاول سال 232 ق، در شهر مدینه متولد شدند. (1)

آن حضرت با چند تن از خلفای عباسی از جمله مهتدی و معتمد عباسی معاصر بودند. (2)

هر چند برخی از نویسندگان نام چند فرزند برای امام حسن عسکری علیه السّلام ذکر کرده اند اما قول مشهور و صحیح این است که از ایشان تنها یک فرزند، هم نام و هم کُنیه با رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم متولد شده است.

برخی نویسندگان چند فرزند برای امام حسن عسکری علیه السّلام ذکر کرده اند از جمله این فرزندان «محمد، موسی، فاطمه، عایشه، حسین و...»(3) اما به طور قطع و یقین این اقوال صحیح نیست.

*دلایلی که ثابت می کند امام حسن عسکری علیه السلام فرزندی غیر از حضرت بقیه الله الاعظم ارواحنا له الفداء نداشتند.

 اتفاق علمای شیعه: علمای شیعه تنها فرزند امام حسن عسکری علیه السّلام را حضرت مهدی عجّل الله تعالی فرجه الشریف دانسته و فرزند دیگری را برای آن حضرت ذکر نکرده اند.

شیخ مفید در کتاب الارشاد می نویسد: امام مهدی علیه السلام بعد از امام حسن عسکری علیه السّلام فرزند آن حضرت بودند که هم نام و هم کنیه رسول خدا صلّی الله علیه و آله می باشند و امام حسن علیه السّلام به جز ایشان فرزندی نداشتند نه ظاهراً و نه باطناً. مادر این فرزند، خانمی به نام حضرت نرجس علیها السلام بوده است. (4)

مرحوم کلینی در کافی می نویسد: فرزندی برای امام حسن عسکری علیه السّلام به دنیا آمد و او را محمد نام نهادند. (5)

طبرسی در اعلام الوری همین قول را ذکر کرده و می نویسد: فردی از امام حسن عسگری علیه السّلام سؤال کرد: آقای من! آیا شما فرزندی دارید؟. حضرت فرمودند: بله. سؤال کرد: اگر امری اتفاق بیفتد در کجا می توانم از او سؤال کنم؟. حضرت فرمودند: در مدینه. (6)

علامه مجلسی در بحارالانوار می نویسد: این که حضرت مهدی عجّل الله تعالی فرجه الشریف برادری به نام موسی داشته باشد؛ این خبر غریب است. (7)

علمای اهل سنّت: قندوزی که از علمای اهل سنت می باشد، درباره امام زمان علیه السلام می نویسد: امام حسن عسکری علیه السلام یازدهمین امام شیعیان فقط یک پسر از خود به جای گذاشت که به حجت، قائم، مهدی و صاحب الزمان معروف است.

وی در نیمه شعبان 255 ق، به دنیا آمدند و وقتی پدر ایشان از دنیا رفت وی پنج سال داشتند و اصحاب خاص و ثقات از به دنیا آمدن وی باخبر بودند. (8)

دلیل تاریخی: یک دلیل تاریخی هم وجود دارد که قول مشهور را تأیید می کند.

کلینی می نویسد: معتمد عباسی چون شنیده بود از حضرت عسکری علیه السّلام فرزندی باقی مانده در صدد یافتن او برآمد و دستور داد عدّه ای از قابله ها، زنان و کنیزان آن حضرت را معاینه نمایند و اگر آثار حمل در آنها مشاهده شد، گزارش کنند.

نقل شده یکی از قابله ها به کنیزی شک کرد، از طرف خلیفه دستور داده شد که آن کنیز را در محلی تحت نظر قرار دهند... سرانجام چون اثری از حمل ظاهر نشد آن کنیز آزاد گردید. (9)

معتمد برای آن که وانمود کند از امام حسن عسکری علیه السّلام فرزندی باقی نمانده و شیعیان از وجود امام بعدی نومید گردند، دستور داد، میراث آن حضرت میان مادر و برادر امام حسن عسکری علیه السّلام تقسیم شود.

این تقسیم ارث دلالت می کند، امام حسن عسکری علیه السّلام فرزند دیگری نداشته اند و با توجه به اینکه خلیفه نتوانسته بود امام مهدی علیه السّلام را پیدا کند، بنابراین دستور می دهد ارث امام تقسیم شود.

علی بن عیسی اربلی می نویسد: شیعیان عقیده داشتند که از امام فرزندی باقی مانده است که امامت را بر عهده دارد. (10) زیرا تعدادی از آنان فرزند خردسال امام را دیده بودند.

نتیجه:

عقیدة علمای شیعه بر این است تنها فرزند امام حسن عسکری علیه السّلام، حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می باشند که در سال 255 هـ، متولد شده و هم اکنون غایب هستند و به امر الهی ظهور می کند و جهان را پر از عدل و داد خواهند کرد.

اقوال دیگری که بر داشتن فرزندانی دیگر برای امام حسن عسکری وجود دارد، مورد قبول علمای شیعه، تاریخ و حتی علمای اهل سنت نیز نمی باشد و این مطلب بیانگر آن است که اقوال دیگر را عده ای به پندار خود برای ضربه زدن به مکتب اصیل شیعه جعل کرده اند تا در مقابل دلایل مُتقن مبنی بر تنها فرزند امام حسن عسکری علیه السلام قد علم کند.

چنین فرافکنی ها نیز نتوانست پا برجا مانده و از سوی علماء شیعه و سنی رد گردید.

منابع:

1. شیخ مفید، الارشاد، ج 2، ص 313.

2. طبرسی، اعلام الوری، ج 2، ص 131.

3. حسینی، سید محمد رضا، تاریخ اهل البیت(ع)، ص112 به نقل از هدایة المخطوطه

4. الارشاد شیخ مفید، ص 339

5. کلینی، کافی، تهران، ج 1، ص 264

6. طبرسی، ص 251

7. بحارالانوار، ج 13، ص 116

8. ینابیع الموده لذوی القربی ، ج 3 ، ص 171

9. کلینی، ج 1، ص 505

10. علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه، ج 3، ص 199

منبع: مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات حوزه علمیه قم